Naaipatronen grote maten: zo krijg je een goede pasvorm bij buste, buik en heup

Gradering werkt met vaste stappen. Per maat komt er over borst, taille en heup een vast aantal centimeters bij, terwijl lengtematen en schouderbreedte nauwelijks meegroeien. Bij de kleinere maten is dat redelijk, maar hoe verder je van de basismaat afgaat, hoe groter de afwijking wordt. Bij maat 50 of 54 zit je soms tien maten van het oorspronkelijke ontwerp.

Het gevolg is herkenbaar: de schouders zijn te breed, de halsuitsnijding gaapt, de figuurnaad is veel te klein voor de buste, de taille zit te hoog of te laag en de mouw is wel lang genoeg maar te nauw rond de bovenarm. Wie dan een maat kleiner kiest voor de schouders, komt weer tekort over borst en buik.

• Schouders en hals: groeien bij grading te veel mee.
• Buste: figuurnaad te klein, te weinig lengte over het voorpand.
• Buik: voorpand komt omhoog, zijnaden trekken naar voren.
• Bovenarm: mouw te nauw, vooral bij geweven stoffen.
• Rug: te weinig lengte bij een ronde rug, de kraag trekt naar achteren.

De meeste patronen gaan uit van een B-cup. Heb je een grotere cupmaat, dan heb je niet alleen meer omvang nodig, maar vooral meer lengte en vorm over het voorpand. Als je alleen de borstomvang vergroot door een grotere maat te nemen, wordt de schouder en de rug te breed terwijl het voorpand nog steeds omhoog kruipt.

De klassieke oplossing is de volle-buste-aanpassing, ook wel FBA genoemd naar het Engelse full bust adjustment. Je knipt het voorpand open vanaf het bustepunt richting schouder of armsgat en richting zoom, en spreidt het patroon zodat er zowel breedte als lengte bijkomt. De figuurnaad wordt daardoor groter en geeft de buste ruimte. Het rugpand blijft ongewijzigd.

Bij modellen met een prinsessennaad pas je de buste aan via de gebogen naad van het zijvoorpand. Dat is vaak makkelijker en geeft een mooie, ronde vorm, omdat de wijdte over meerdere centimeters verdeeld wordt.

Bij een ronde buik heeft het voorpand van een jurk, rok of broek meer lengte en wijdte nodig in het midden. Zonder aanpassing trekt de zoom aan de voorkant omhoog, krijgt de stof trekplooien naar de zijnaden en hangen de zijnaden scheef naar voren.

Bij een rok of broek knip je het voorpand horizontaal open op de hoogte van het volste punt van de buik en spreid je het in het midden, zodat er lengte bij komt die naar de zijnaad toe uitloopt. Vaak maak je de taillefiguurnaden aan de voorkant kleiner of laat je ze weg. Bij een jurk met taillenaad pas je zowel het lijfje als het rokdeel aan, zodat de taillenaad horizontaal blijft liggen.

Bij een broek komt daar de kruisnaad bij: een ronde buik vraagt een iets langere voorkruisnaad en meer ruimte aan de voorkant van de tailleband. Een tailleband met elastiek in het achterpand geeft extra comfort zonder dat de voorkant er rommelig uitziet.

Naast buste en buik zijn er een paar aanpassingen die bij veel vrouwen in grote maten terugkomen. Ze zijn niet ingewikkeld, maar het helpt om ze te herkennen voordat je je proefmodel naait.

• Brede bovenarm: knip de mouw verticaal open vanaf de top van de mouwkop tot de zoom en spreid in het midden. Controleer daarna of de mouwkop nog in het armsgat past.
• Ronde rug: voeg lengte toe in het rugpand boven het schouderblad en zet eventueel een kleine schouderfiguurnaad of halsfiguurnaad.
• Volle heup: geef extra wijdte via de zijnaad en controleer of de zakken nog op de juiste plek zitten.
• Smalle schouders bij een grote omvang: maak de schouder smaller vanuit het armsgat en houd de borstomvang gelijk.
• Kortere taillelengte: haal lengte uit het lijfje boven de taille, zodat de taillenaad op je natuurlijke taille valt.

Een patroon op maat lost al een groot deel van de problemen op, omdat het uitgaat van jouw borst, taille en heup in plaats van een gemiddelde verhouding. Toch zijn er kenmerken die je niet met een paar omvangsmaten vastlegt, zoals je houding, de vorm van de buste of de vorm van je buik.

Voor de categorie grote maten biedt Minerva Patterns daarom een optionele Pro fit-bestelling. Daarin geef je naast je maten elf figuurkenmerken op, onder meer houding, buste en buik, zodat het CAD-systeem die bij het genereren van het patroon meeneemt. Dat vervangt geen passing, maar het brengt het patroon veel dichter bij je lichaam dan een standaardmaat.

Ook met Pro fit blijft een proefmodel nuttig, zeker bij een getailleerde jurk of een jasje. Verwacht wel kleinere correcties dan bij een standaardpatroon.

Sommige snitten zijn veel vergevingsgezinder dan andere. Een jurk met prinsessennaden is een van de beste keuzes voor grote maten: de lange gebogen naden geven ruimte voor de buste en lopen netjes naar de taille en heup, en je kunt ze per naad een paar millimeter aanpassen. Een wikkeljurk of een jurk met overslag benadrukt de taille en is in tricot heel comfortabel.

Een A-lijnjurk met een goed passend lijfje valt mooi over buik en heupen zonder te spannen. Empirelijnen, met de naad direct onder de buste, werken bij veel figuren goed, mits de naad echt onder de buste ligt en niet erover. Rechte kokerjurken in stevige stof zijn het lastigst, omdat elke afwijking in pasvorm zichtbaar wordt.

• Prinsessennaad: makkelijk aan te passen, mooie vorm over de buste.
• Wikkel- of overslagjurk: flexibel, vooral in tricot.
• A-lijn: vrije val over buik en heup.
• Empire: goed als de naad precies onder de buste ligt.

Stoffen met een zachte val, zoals viscose, crêpe, tencel en zware tricot, volgen het lichaam zonder op te bollen. Stijve stoffen, zoals dikke katoenen keper of stevige linnen, staan wat van het lichaam af en vragen een preciezere pasvorm. Een beetje elastan in geweven stof geeft bewegingsruimte, vooral bij broeken en kokerrokken.

Let ook op details die vaak vergeten worden: verstevig de schoudernaad met een strook vlieseline of keperband, zodat die niet uitrekt onder het gewicht van de stof. Gebruik een iets langere rits in de zijnaad of het achterpand, zodat je de jurk makkelijk aan- en uittrekt. En kies voor tricot een stretchsteek of overlockmachine, zodat de naden meebewegen.