Maten nemen voor kleding: stap voor stap, met maattabel dames en heren

Gebruik een zacht kleermakerslint van glasfiber, geen oud lint van stof dat in de loop der jaren is uitgerekt. Leg je lint eens naast een stalen rolmaat: een verschil van een centimeter over anderhalve meter is niet ongewoon bij oude linten. Een smal elastiekje of lintje om de taille helpt om steeds op dezelfde hoogte te meten.

Meet in ondergoed of dunne, nauwsluitende kleding. Draag de bh die je ook onder het kledingstuk gaat dragen, want een andere bh verandert de hoogte en omvang van de buste. Sta ontspannen rechtop, voeten iets uit elkaar, en adem normaal. Trek je buik niet in en zet je schouders niet extra naar achteren.

Laat iemand anders meten als dat kan. Je eigen ruglengte, schouderbreedte en rugbreedte meten is nauwelijks nauwkeurig te doen, en bij het meten van je eigen borstomvang draai je onbewust mee.

Houd het meetlint bij omvangsmaten horizontaal, ook op je rug. Een lint dat aan de achterkant omlaag zakt, geeft al snel twee centimeter te veel. Trek het lint niet strak aan: het moet goed aansluiten, maar zonder in te snoeren.

1. 1.Borstomvang: over het volste punt van de buste, horizontaal rond de rug.
2. 2.Hoge borstomvang: direct onder de oksels, boven de buste. Handig om de maat voor schouders te bepalen.
3. 3.Onderborstomvang: direct onder de buste, langs de onderkant van de bh.
4. 4.Taille: over het elastiekje op je natuurlijke taille, het smalste punt tussen ribben en heup.
5. 5.Heupomvang: over het breedste deel van heupen en billen, kijk in de spiegel of het lint recht ligt.
6. 6.Ruglengte: van de uitstekende halswervel tot de taille, langs de ruggengraat.
7. 7.Schouderbreedte: van de halsaanzet tot het schouderpunt, het botje aan de buitenkant van de schouder.
8. 8.Armlengte: van het schouderpunt over de licht gebogen elleboog tot het polsbotje.
9. 9.Bovenarmomvang: rond het dikste deel van de bovenarm, met ontspannen arm.

Bij mannen draait het voor jasjes, colberts en overhemden vooral om borst, taille, halsomvang en mouwlengte. Voor broeken zijn taille, zitomvang en beenlengte het belangrijkst. Meet over een dun overhemd zonder iets in de borstzak en zonder riem.

Een veelgemaakte fout bij het maten nemen bij een man is de taille meten op de plek waar de broek gewoonlijk zit, onder de buik. Dat is de broektaille, niet de lichaamstaille. Noteer ze allebei als je ze nodig hebt, en zet erbij welke maat welke is.

• Borstomvang: onder de oksels over het breedste deel van de borst en de schouderbladen, armen ontspannen langs het lichaam.
• Taille: rond het smalste deel, of bij een ronde buik over de navel.
• Zitomvang of heup: over het breedste deel van de billen.
• Halsomvang: rond de hals op de hoogte van de adamsappel, met een vinger tussen lint en hals.
• Mouwlengte: van het schouderpunt langs de gebogen elleboog tot het polsbotje.
• Binnenbeenlengte: van het kruis tot de gewenste zoomhoogte, of tot de vloer zonder schoenen.
• Schouderbreedte: over de rug, van schouderpunt tot schouderpunt.

Onderstaande maattabel dames geeft gangbare lichaamsmaten per Nederlandse en Duitse confectiemaat. Het is een gemiddelde: elk merk en elke patroonmaker hanteert een eigen tabel, en de verschillen kunnen een halve tot hele maat zijn. Gebruik de tabel als oriëntatie en kijk altijd naar de maattabel van het patroon dat je gebruikt.

Ter vergelijking: maat 38 komt ongeveer overeen met Engelse maat 12, Amerikaanse maat 8, Franse maat 40 en Italiaanse maat 44. Elke maat hoger of lager schuift die omrekening met één stap op.

• Maat 36 (UK 10, US 6): borst 84, taille 68, heup 92 cm.
• Maat 38 (UK 12, US 8): borst 88, taille 72, heup 96 cm.
• Maat 40 (UK 14, US 10): borst 92, taille 76, heup 100 cm.
• Maat 42 (UK 16, US 12): borst 96, taille 80, heup 104 cm.
• Maat 44 (UK 18, US 14): borst 102, taille 86, heup 110 cm.
• Maat 46 (UK 20, US 16): borst 108, taille 92, heup 116 cm.
• Maat 48 (UK 22, US 18): borst 114, taille 98, heup 122 cm.
• Maat 50 (UK 24, US 20): borst 120, taille 104, heup 128 cm.

Herenmaten in Nederland en België volgen de Europese confectiemaat, die ongeveer gelijk is aan de halve borstomvang. Maat 50 hoort dus bij een borstomvang van rond de 100 cm. Daarnaast bestaan er korte maten (ongeveer de helft, zoals 25 of 26) voor kleinere en stevigere mannen en lange maten (zoals 98 of 102) voor lange, slanke mannen.

Ook deze maattabel heren is indicatief. Voor een colbert of overhemd zijn halsomvang en mouwlengte minstens zo belangrijk als de borstomvang.

• Maat 46: borst 92, taille 80, zitomvang 96 cm.
• Maat 48: borst 96, taille 84, zitomvang 100 cm.
• Maat 50: borst 100, taille 88, zitomvang 104 cm.
• Maat 52: borst 104, taille 92, zitomvang 108 cm.
• Maat 54: borst 108, taille 98, zitomvang 112 cm.
• Maat 56: borst 112, taille 104, zitomvang 116 cm.
• Maat 58: borst 116, taille 110, zitomvang 120 cm.

De meeste pasvormproblemen bij zelfgemaakte kleding beginnen niet bij het naaien, maar bij het meten. Deze fouten zien we in de praktijk het vaakst.

1. 1.Meten over dikke kleding: een trui of spijkerbroek telt al snel 3 tot 5 cm op.
2. 2.Een scheef meetlint: aan de achterkant zakt het lint weg, vooral bij borst en heup.
3. 3.De taille op de verkeerde hoogte: de broektaille in plaats van de natuurlijke taille.
4. 4.Ingehouden adem of ingetrokken buik: het kledingstuk past dan alleen als je stilstaat.
5. 5.Zelf bewegingsruimte optellen: patronen bevatten die ruimte al, dus je krijgt hem dubbel.

Een kledingstuk is altijd groter dan je lichaam. Het verschil heet bewegingsruimte of ontwerpwijdte en verschilt per model: een nauwsluitende jurk heeft over de borst maar een paar centimeter extra, een blouse met losse snit tien of meer, een mantel nog meer. Daarom vergelijk je bij een standaardpatroon altijd je lichaamsmaten met de lichaamsmaten in de maattabel van het patroon, niet met de afgewerkte kledingstukmaten.

Bij een patroon op maat, zoals je dat bij Minerva Patterns bestelt, vul je bij de bestelling je echte lichaamsmaten in. Het CAD-systeem gradeert het model naar die maten en telt de bewegingsruimte van het ontwerp er zelf bij op. Meet dus zorgvuldig en vul in wat het meetlint zegt: het patroon wordt precies op die invoer gemaakt.