Naaipatroon printen: A4 thuis, A0 bij de copyshop of één lange rol

Open het patroon in Adobe Acrobat Reader of een andere volwaardige pdf-lezer, niet in de ingebouwde viewer van je browser. Browserviewers negeren soms de schaalinstellingen of passen marges automatisch aan. In het printvenster kies je voor ‘werkelijke grootte’ of schaal 100 procent. Opties als ‘aanpassen’, ‘passend maken’ of ‘grote pagina's verkleinen’ zet je uit.

Kies daarnaast het juiste papierformaat. Een A4-patroon print je op A4, een US Letter-patroon op Letter. Print je een Letter-bestand op A4, dan valt aan de rand een stukje weg, en omgekeerd krijg je verschuivingen tussen de bladen. Zet de printkwaliteit gerust op concept of zuinig: dunne lijnen blijven goed leesbaar en je spaart inkt.

1. 1.Open de pdf in Acrobat Reader.
2. 2.Kies Afdrukken en stel de schaal in op werkelijke grootte of 100 procent.
3. 3.Controleer het papierformaat: A4 of Letter, zoals het bestand.
4. 4.Print eerst één blad met een controlemaat en meet die na.
5. 5.Pas daarna de rest van het patroon printen.

Een gewoon pdf-patroon op A4 is opgedeeld in tegels. Elk blad heeft markeringen, rijen en kolommen of driehoekjes, die aangeven hoe de bladen aansluiten. Voor een jurk heb je al snel 30 tot 45 bladen nodig, voor een lange mantel nog meer. Reken op een uur printen, knippen en plakken voordat je aan de stof begint.

Werk op een grote tafel of op de vloer. Knip of vouw bij elk blad één marge weg, de rechterrand en de onderrand bijvoorbeeld, en leg de bladen rij voor rij over elkaar. Leg de lijnen zorgvuldig op elkaar voordat je plakt. Een millimeter verschuiving per naad telt bij tien bladen op tot een centimeter.

• Gebruik mat plakband dat je kunt beschrijven, of een lijmstift voor een vlak resultaat.
• Plak eerst rij voor rij en zet daarna de rijen aan elkaar.
• Print alleen de pagina's met de patroondelen die je nodig hebt, als het blad daar een overzicht voor heeft.
• Bewaar het geplakte patroon opgerold, niet gevouwen, of trek het over op patroonpapier.

Een A0-blad meet 841 bij 1189 mm, ongeveer zestien A4'tjes. Een patroon in A0-formaat is speciaal opgemaakt voor grote printers zoals plotters bij een copyshop, printshop of reprografiebedrijf. Je hoeft niets te plakken: elk blad bevat hele patroondelen of grote stukken ervan. Bij grote patronen heb je soms twee of drie A0-bladen.

Laat een patroon A0 printen als zwart-witplot op gewoon tekenpapier van 80 of 90 grams. Dat is voldoende stevig en meestal het goedkoopste. Een fotokwaliteit of zwaar papier is niet nodig. Je kunt het bestand mailen, uploaden via de website van een online printservice of meenemen op een usb-stick.

• Vraag uitdrukkelijk om printen op 100 procent, zonder schalen of passend maken.
• Zeg dat het een technische tekening of naaipatroon is: medewerkers weten dan dat schaal belangrijk is.
• Controleer de controlemaat nog in de winkel, dan kun je meteen een herdruk vragen.
• Online printshops leveren vaak opgerold in een koker, wat het papier mooi vlak houdt.

Een nadeel van A0 is dat grote patroondelen soms over twee bladen verdeeld zijn. Een One Page-patroon lost dat op: het hele patroon staat op één lang blad van 80 cm breed. Die breedte past op de standaard A0-rollen van 841 mm, en ook op 36 inch-rollen die veel plotters gebruiken. De lengte hangt af van het model.

Bij een copyshop vraag je om het bestand op rol te printen in zwart-wit, op ware grootte. Omdat het één doorlopend blad is, valt het plakken helemaal weg en liggen alle delen in de juiste verhouding naast elkaar. Voor jassen, maxirokken en lange broeken is dat een flinke tijdwinst.

Bij Minerva Patterns kies je het formaat bij het bestellen. A4, A0, One Page en projector zijn verschillende bestanden die voor jouw maten worden gegenereerd, dus beslis vooraf hoe je wilt printen.

De belangrijkste stap bij elk geprint patroon is controleren of het op ware grootte staat. Meet een controlevierkant of een maatlijn op het patroon, als die aanwezig is. Is er geen controlemaat, meet dan een recht stuk waarvan je de lengte kent, zoals een rechte middenvoornaad of de lengte van een rechte tailleband.

Een afwijking van één of twee millimeter op tien centimeter lijkt weinig, maar dat is één tot twee procent. Over een borstomvang van 96 cm zit je dan al anderhalf tot twee centimeter naast. Klopt de schaal niet, print dan opnieuw: een verkeerd geschaald patroon later corrigeren gaat nooit netjes.

• Te klein: meestal staat ‘aanpassen aan pagina’ of ‘marges verkleinen’ aan.
• Te groot: komt zelden voor, soms bij handmatig ingestelde schaal of bij een plotter met verkeerde rolbreedte.
• Alleen in één richting fout: papierinvoer of plotterkalibratie, vraag de copyshop om te controleren.

Knip het patroon niet meteen op de buitenste lijn uit als je nog niet zeker weet of je naadtoeslag wilt aanpassen. Controleer eerst of je patroon met of zonder naadtoeslag is besteld; dat staat bij je bestelling en meestal ook op de patroondelen. Zonder naadtoeslag teken je de toeslag later op de stof, meestal 1 tot 1,5 cm voor naden en 3 tot 4 cm voor zomen.

Neem alle markeringen over voordat je het papier opzij legt: draadrichting, inknippen, figuurnaadpunten, zakposities en de aanduiding hoe vaak je een deel moet knippen. Bij een geprint patroon zijn die tekens klein, dus trek ze met een stift na. Dat voorkomt dat je bij het knippen van de stof een inknip of een figuurnaad over het hoofd ziet.

Thuis printen is ideaal voor kleine patronen: een top, een rok, kinderkleding of accessoires. Je hebt geen verzendtijd en kunt meteen beginnen. Voor jurken, jassen en broeken wordt het plakwerk al snel een karwei en neemt de kans op kleine afwijkingen toe.

Een patroon laten printen op A0 of rol is sneller en nauwkeuriger. Reken op een paar euro per strekkende meter bij de meeste copyshops; prijzen verschillen wel per winkel en regio. Een alternatief is de projector: geen papier, geen printkosten, en je projecteert het patroon direct op de stof. Daarvoor heb je wel een projector en een vaste opstelling nodig.